Y gwaith paratoi tuag at ddatganoli cyllidol yn 'mynd yn dda' er gwaethaf rhai heriau

20 Rhag 2017 - 12:18yp

Mae angen cymryd camau o hyd i ddarparu systemau treth ar amser, meddai'r Archwilydd Cyffredinol 

Ar 1 Ebrill 2018, bydd Cymru'n cael ei phwerau treth datganoledig ei hunan ers dros 800 o flynyddoedd.Cyhoeddwyd adroddiad gennym yn wreiddiol yn 2016 yn nodi sut roedd Llywodraeth Cymru yn paratoi ar gyfer y newid hwn ac mae ein hadroddiad diweddaraf yn edrych ar y cynnydd maent wedi ei wneud a'r sefyllfa ynghylch sefydlu Awdurdod Cyllid Cymru.

Daethom i'r casgliad bod Llywodraeth Cymru ac Awdurdod Cyllid Cymru wedi gwneud cynnydd pwysig yn y rhan fwyaf o feysydd ond eu bod nawr yn wynebu cyfnod critigol lle mae'n rhaid iddynt gyflawni prosiectau allweddol yn yr ychydig fisoedd sy'n weddill hyd at Ebrill 2018.

Y ffocws a'r heriau yn y cyfnod nesaf hyd at 1 Ebrill 2018 yw darparu systemau casglu treth cadarn, yn cynnwys darparu a phrofi'r systemau digidol, ac, ar ôl ymgysylltu â chwsmeriaid, cyhoeddi'r canllawiau sy'n ofynnol gan gwsmeriaid Awdurdod Cyllid Cymru wrth gwblhau eu ffurflenni treth.

 

Yr amserlen hollbwysig ar gyfer trethi datganoledig yng Nghymru © Hawlfraint y Goron 2017, Llywodraeth Cymru

Daethom i'r casgliad hefyd fod yr agenda diwygio cyllidol a Rhaglen Weithredu Awdurdod Cyllid Cymru wedi gwneud cynnydd da ar fframweithiau cyllidol a deddfwriaethol. Mae eu strwythurau llywodraethu wedi datblygu'n briodol dros y flwyddyn ac mae'r gwaith o ymgysylltu â rhanddeiliaid yn parhau i fod yn dda.

Mae'r gwaith o sefydlu Awdurdod Cyllid Cymru gweithredol yn mynd rhagddo'n dda ond mae darparu systemau casglu treth digidol yn cyflwyno'r risg uchaf o hyd ac mae'n wynebu cyfnod critigol lle nad oes lle am wallau. Mae'r costau gweithredu yn parhau i fod o fewn ystod amcangyfrifedig gychwynnol Llywodraeth Cymru ar gyfer datblygu Awdurdod Cyllid Cymru. Fodd bynnag, oherwydd bod cwmpas a natur gweithgareddau Awdurdod Cyllid Cymru wedi newid yn ystod 2017, bydd y cyllidebau gweithredu cychwynnol yn uwch na'r hyn a amcangyfrifwyd yn flaenorol.

Dywedodd yr Archwilydd Cyffredinol, Huw Vaughan-Thomas, heddiw: "Mae pwerau treth datganoledig yn garreg filltir allweddol ar gyfer Cymru fel cenedl. Mae'n hanfodol felly bod Llywodraeth Cymru ac Awdurdod Cyllid Cymru yn mynd ati i gyflawni'r prosiectau sy'n weddill yn unol â'r amserlen a nodwyd a bod y gwaith o ymgysylltu â rhanddeiliaid allweddol a datblygu'r berthynas â hwy yn parhau yn y dyfodol.”