skip to main content

Beth yw gofal sylfaenol?

Mae gofal sylfaenol yn cynnwys amrediad eang o wasanaethau a ddarperir fel arfer yn y gymuned leol gan ymarferwyr cyffredinol (meddygon teulu), fferyllwyr, deintyddion, optometryddion a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol eraill.

Diffiniad o ofal sylfaenol

Y diffiniad yn y cynllun cenedlaethol ar gyfer gofal sylfaenol i Gymru yw:

“Mae a wnelo gofal sylfaenol â’r gwasanaethau hynny sy’n darparu’r pwynt gofal cyntaf, ddydd neu nos, ar gyfer mwy na 90% o gysylltiad pobl â’r GIG yng Nghymru.”

“Mae ymarfer cyffredinol yn un o elfennau craidd gofal sylfaenol: ond nid dyma’r unig elfen – mae gofal sylfaenol yn cwmpasu llawer mwy o wasanaethau iechyd, gan gynnwys fferylliaeth, deintyddiaeth ac optometreg.”

“Hefyd, yn bwysig, mae’n ymwneud â chydgysylltu mynediad i bobl at yr amrywiaeth eang o wasanaethau yn y gymuned leol er mwyn helpu i ddiwallu eu hanghenion iechyd a lles.”

Mae llawer o feddygon teulu, fferyllwyr, deintyddion ac optometryddion yn gweithio fel contractwyr annibynnol. Ewch i'r adran gweithlu o'r adroddiad hwn i ddysgu mwy am eu contractau â’r GIG yng Nghymru [Yn agor mewn ffenestr newydd].

Er mai ymdrin â gofal sylfaenol yn ei ystyr eang yw nod yr adroddiad hwn, mae’r rhan fwyaf o’r data sydd ar gael yn gyhoeddus yng Nghymru yn canolbwyntio ar ymarfer cyffredinol, ac mae hyn o ganlyniad wedi llywio pwyslais rhai o adrannau’r adroddiad hwn.

Pam mae gofal sylfaenol yn bwysig?

Pwynt cyswllt cyntaf

Gwariant ar ofal sylfaenol

Gofal sylfaenol yw’r man galw cyntaf i’r rhan fwyaf o bobl sy’n defnyddio gwasanaethau iechyd.

Yn 2016-17, gwariodd y GIG yng Nghymru £1.39 biliwn ar ofal sylfaenol, sydd oddeutu un rhan o bump o gyfanswm gwariant y GIG yng Nghymru.

Atal ac ymyrryd yn gynnar

Cydgysylltu gofal

Mae gofal sylfaenol hefyd yn bwysig gan ei fod yn canolbwyntio ar hyrwyddo lles, ymyrraeth gynnar ac atal pobl rhag mynd yn waeth.

Mae gan ofal sylfaenol swyddogaeth bwysig yn cydgysylltu gwahanol fathau o ofal. Gofal sylfaenol yw’r porth i nifer fawr o wasanaethau eraill.

twitter logo facebook logo youtube logo